Większość użytkowników utożsamia optymalizację działania systemu operacyjnego z usuwaniem zawartości dysków twardych oraz ponowną instalacją Windowsa. Krok ten, pomimo wysokiej skuteczności, jest czasochłonny i nie zawsze niezbędny. Przedstawiamy kilkanaście porad, które zwiększą liczbę klatek osiąganych w grach, a także podwyższą komfort pracy na komputerze.

Wydajność systemu Windows

Pierwsze czynności, mające na celu zwiększenie efektywności działania gier na komputerze, należy podjąć w kierunku oczyszczenia oraz opytymalizacji systemu operacyjnego Windows.

Gruntowne porządki

Optymalizację systemu Windows warto rozpocząć od oczyszczenia zawartości twardych dysków ze zbędnych plików, a także usunięcia nieużywanych aplikacji. Idealnym narzędziem do tego jest CCleaner (go.pcworld.pl/3fc19) - darmowy program, który usuwa z dysku zbędne pliki wygenerowane przez instalatory czy przeglądarki, a także umożliwia łatwe odinstalowanie nieużywanych aplikacji. Ponadto CCleaner zawiera skuteczny mechanizm usuwania błędów oraz niepotrzebnych kluczy z rejestru.

Wyłączanie zasobożernych procesów i usług

Wszystko, co działa, oprócz systemu, pochłania pamięć RAM i moc obliczeniową, sprawiając, że Windows pracuje wolniej. Za pomocą programu Process Explorer (składnik pakietu Sysinternals Suite, dostępny pod adresem go.pcworld.pl/ b39b6) ustalisz, które procesy są aktywne i jakie mają znaczenie. To narzędzie wyświetla je w widoku drzewa, sortując według ich zależności względem siebie. Kolor tła podaje typ procesu. Wpisy oznaczone na różowo to usługi, niebieskie to zwykłe procesy, brązowe - zaplanowane zadania, a fioletowe - spakowane pliki obrazów. Posprawdzaj poszczególne procesy na liście na podstawie ich nazwy (kolumna Name), opisu (kolumna Description) i ścieżki (kolumna Path). Ustal, czy któreś z nich można zaklasyfikować jako zbyteczne. Pozbędziesz się ich na czas bieżącej sesji, zaznaczając je i naciskając klawisz [Del].

Niepotrzebne procesy łatwo wyłączyć doskonałym narzędziem autorstwa Microsoftu. Autoruns wchodzi w skład pakietu Sysinternals Suite (patrz wyżej). Za jego pomocą znajdziesz na pewno wszystkie automatyczne uruchomienia i możesz usunąć niepotrzebne. Po przywołaniu narzędzia przejdź na kartę Everything, która zawiera listę automatycznych uruchomień. Obok zwyczajnych aplikacji ujrzysz tu także zaplanowane zadania, sterowniki, usługi itd. Aby usunąć niepotrzebny wpis, kliknij go prawym przyciskiem myszy i wskaż polecenie Delete.

Unieszkodliwienie złośliwego kodu

Często zaniedbywane bezpieczeństwo systemu operacyjnego może mieć negatywny wpływ na szybkość funkcjonowania i stabilność komputera, czyli dwa czynniki niezbędne do komfortowej rozgrywki w nawet mało wymagających grach. Warto zadbać o to, by pozbyć się wirusów, trojanów i innego rodzaju szkodliwego kodu. Aby wyeliminować zagrożenia czyhające w systemie użytkownika, należy zainstalować kompleksowy pakiet bezpieczeństwa. Na rynku dostępnych jest wiele aplikacji, takich jak Norton Internet Security czy ESET Smart Security (więcej w artykule Najlepsze firewalle 2009 w magazynie PC World z sierpnia bieżącego roku). Podczas instalacji koniecznie trzeba umożliwić aplikacji wstępne przeskanowanie systemu, a jeśli instalator nie oferuje takich funkcji, warto skorzystać z internetowych skanerów antywirusowych (np. polski serwis tego typu dostępny jest pod adresem skaner.mks. com.pl).

Po zainstalowaniu pakietu bezpieczeństwa i przeskanowaniu dysków, komputer powinien być wolny od wirusów oraz koni trojańskich. Jednak na komputerze użytkownika prawdopodobnie nadal funkcjonują szkodniki do zbierania informacji o właścicielu komputera, które także zmniejszają wydajność PC. Najlepiej w tym przypadku skorzystać z darmowej aplikacji AdAware firmy Lavasoft, która w kilka minut usunie z dysku użytkownika znany producentowi złośliwy kod.

Defragmentacja dysku i rejestru

Duży wpływ na wydajność komputera może mieć fragmentacja plików na twardym dysku komputera. Zjawisko, w uproszczeniu, polega na fizycznym rozrzuceniu danych na talerzach napędu - wydłuża to czas dostępu do kluczowych plików, a także zwiększa opóźnienia w ich ładowaniu, dzięki nieustannej konieczności zmieniania pozycji przez czytnik magnetyczny. W idealnej sytuacji najczęściej używane dane powinny znajdować się w pierwszych sektorach dysku, zaś optymalne działanie aplikacji zagwarantuje zgrupowanie jej plików w jednym miejscu. Ponadto fragmentacja może dotknąć także rejestru systemu Windows, z którego pobierana jest większość informacji konfiguracyjnych i ustawień komputera.

Remedium na wspomniany problem jest defragmentacja rejestru i systemu plików na dysku twardym. Na rynku dostępnych jest wiele aplikacji umożliwiających usunięcie fragmentacji danych, jednak godne uwagi są narzędzia Diskeeper (go.pcworld.pl/74209), które zadba o dysk, oraz Registry Defragmentation (go.pcworld.pl/ c79f9), usuwające fragmentację rejestru. Działanie obu aplikacji może zająć trochę czasu i najskuteczniejsze jest, jeśli na dysku dostępne jest dużo wolnego miejsca. Ale warto poczekać - efekt powinien być zauważalny od razu, a wzrost wydajności w grach może wynieść nawet kilkadziesiąt procent.